Bir makaleyi yıllarca üzerinde çalışıp iyi bir dergide yayımladıktan sonra, emeğinin karşılığında nakdi bir teşvik almak akademik hayatın az konuşulan ama gerçek bir avantajıdır. TÜBİTAK'ın yürüttüğü UBYT — Türkiye Adresli Uluslararası Bilimsel Yayınları Teşvik Programı, tam olarak bunu yapar: Türkiye adresli, uluslararası indeksli makalelere yazarları için ödeme sağlar. Bu rehber, 2026 programının kimi kapsadığını, tutarın neye göre belirlendiğini ve başvuruyu nasıl planlaman gerektiğini sade biçimde açıklar. (Tutarlar ve dergi puanları her yıl güncellenir; tek bağlayıcı kaynak TÜBİTAK'ın güncel UBYT esasları ve dergi listesidir — başvuru öncesi mutlaka kontrol et.)
UBYT nedir, kimi kapsar?
UBYT, TÜBİTAK ULAKBİM (Cahit Arf Bilgi Merkezi) tarafından yürütülen bir teşvik programıdır. Amacı, Türkiye adresli araştırmacıların nitelikli uluslararası dergilerde yayın yapmasını özendirmektir. Yararlanmak için makalenin en az bir yazarının Türkiye'deki bir kurumu adres göstermesi ve yayının kapsamdaki bir dergide çıkması gerekir.
2026 yılında kapsam belirginleşti ve daraldı:
- Web of Science Core Collection — SCI-E, SSCI ve AHCI dergileri.
- Scopus — yalnızca Q1 ve Q2 çeyreğindeki dergiler.
- Kapsam dışı — ESCI dergileri ve Scopus'un Q3–Q4 dergileri.
2026 için toplam 11 binin üzerinde dergi UBYT teşvik listesine alınmıştır. Buradaki kritik nokta şu: bir dergi "uluslararası indeksli" olsa bile UBYT listesinde olmayabilir. Bu yüzden hedef derginin hem doğru indekste hem de güncel UBYT listesinde olduğunu göndermeden önce doğrulamak, sonradan hayal kırıklığı yaşamamanın en kolay yoludur.
İndeksler ve quartile'lar arasındaki farkı henüz netleştirmediysen, önce SCI/SSCI/ESCI/Scopus farkı ve Q1–Q4 quartile nedir yazılarına göz at — UBYT stratejisi doğrudan bu ayrımların üstüne kurulur.
Teşvik tutarı neye göre belirlenir?
En sık sorulan soru "ne kadar alırım?" oluyor — ve dürüst cevap: sabit tek bir tutar yok. Ödeme, derginin MEP (Makale Etki Puanı) değerine, makale türüne (araştırma makalesi, derleme vb.) ve programın yıllık bütçesine göre hesaplanır. Basitçe: derginin etkisi ne kadar yüksekse, teşvik o kadar artar.
Kabaca bir fikir vermesi için 2026 MEP–tutar ilişkisi şu yönde ilerler (aşağıdaki değerler örnek/gösterge niteliğindedir, bağlayıcı değildir):
| MEP aralığı | Yaklaşık teşvik (gösterge) |
|---|---|
| Çok düşük (ör. ~0.1) | birkaç bin TL |
| Orta (ör. ~1.5) | on binli TL'ler |
| Yüksek (ör. ~2.0) | daha yüksek on binli TL'ler |
| Çok yüksek / Q1 (ör. ~3.0) | en yüksek kademe |
Bir yazara ödenecek teşvikin alt sınırı 1.400 TL'dir. Yani kapsamdaki en düşük MEP'li yayın bile bu tabanın altına düşmez. Kesin rakamlar her dergi için ayrı ayrı hesaplanır ve yıldan yıla güncellenir; bu yüzden net tutarı derginin adıyla UBYT listesinden kontrol etmek en sağlıklısıdır.
Başvuru kuralları ve süre
Başvuruyu planlarken üç şeyi aklında tut:
- Başvuru sayısı — Bir yazar bir yayın yılında toplamda en fazla 10 başvuru yapabilir. Bunun içinde MEP < 1.0 olan yayınlar için en çok 5 başvuru hakkı vardır. Yani düşük etkili çok sayıda yayın yerine, hakkını yüksek MEP'li dergilere ayırmak çoğu zaman daha verimlidir.
- Süre — Başvuru, yayının ilgili veri tabanındaki indeks yılı ile onu takip eden bir sonraki yılın sonuna kadar yapılabilir. Süreyi kaçırmamak için yayın çıkar çıkmaz takvimine not düş.
- Uygunluk — Makalen Türkiye adresli olmalı ve dergi kapsamdaki listede yer almalı; geri çekilen (retraction) yayınlar için 2026'da yeni bir düzenleme getirildiğini de unutma.
2026'da neler değişti?
Programı önceki yıllardan takip ediyorsan şu değişiklikler önemli:
- Scopus tarafında daralma — Artık yalnızca Q1 ve Q2 dergileri kapsamda; Q3–Q4 dışarıda kaldı.
- ESCI kapsam dışı — ESCI dergileri UBYT teşvikine tabi değil.
- ARDEB katsayısı kaldırıldı — TÜBİTAK ARDEB projelerine bağlı 1,25'lik yayın teşvik katsayısı uygulamadan çıkarıldı.
- Retraction düzenlemesi — Geri çekilen yayınlar için yeni kural devreye girdi.
Bu değişikliklerin ortak mesajı net: UBYT giderek daha seçici hâle geliyor. Bu da doğru dergiyi baştan seçmenin değerini artırıyor.
Stratejiyi pratiğe dökmek
UBYT'den en iyi şekilde yararlanmak, aslında bir dergi seçimi kararıdır: makalen kabul edilebilir olduğu kadar, gönderdiğin derginin de doğru indekste, doğru quartile'da ve UBYT listesinde olması gerekir. Onlarca derginin indeksini, quartile'ını ve kapsam uyumunu tek tek kontrol etmek elle yorucu bir iştir.
Peerfect'in ücretsiz dergi öneri motoru, makalenin kapsamına uyan dergileri indeks ve quartile bilgisiyle birlikte önüne koyar — böylece Web of Science Core ve Scopus Q1/Q2 gibi UBYT'nin aradığı kriterlere uyan dergileri en baştan, gönderim öncesinde ayırt edebilirsin. Teşvik puanını ve doçentlik hedefini aynı dergi kararında birlikte planlamak istiyorsan, doçentlik 2026 dergi seçimi rehberi de bu kararın parçasıdır.
Özet: UBYT, iyi bir yayının somut karşılığıdır ama otomatik değildir — kapsamı, MEP mantığını, başvuru limitini ve süreyi baştan hesaba katman gerekir. Dergiyi yalnızca prestijine değil, UBYT listesindeki yerine ve quartile'ına göre seç; kesin tutarları her zaman güncel TÜBİTAK kaynağından doğrula.
Kaynaklar: TÜBİTAK — UBYT Uygulama Esasları, CABİM ULAKBİM — TÜBİTAK 2026 UBYT Dergi Listesi İlan Edildi, CABİM ULAKBİM — UBYT Programı, UBYT Yayın Teşvik Programı 2026 Rehberi — Büken Hukuk. Teşvik tutarları, MEP puanları ve dergi listesi her yıl güncellenir; bağlayıcı kaynak TÜBİTAK'tır.