"Bu dergi Q1 mi?" sorusu, dergi seçiminde belki de en sık duyulanıdır — çünkü quartile, bir derginin prestijinin kısayolu gibi kullanılır. Ama quartile'ın ne olduğu ve nasıl hesaplandığı çoğu zaman yanlış anlaşılır. Net bir şekilde açıklayalım: quartile mutlak bir kalite damgası değil, kategoriye göre göreli bir konumdur.
Quartile nedir?
Bir konu kategorisindeki tüm dergiler bir metriğe göre (ör. Impact Factor veya CiteScore) sıralanır ve dörde bölünür:
| Quartile | Anlamı |
|---|---|
| Q1 | Kategorinin en üst %25'i |
| Q2 | %25–50 dilimi |
| Q3 | %50–75 dilimi |
| Q4 | En alt %25 |
Yani Q1, "kategorideki dergilerin en üst dörtte birinde" demektir — mutlak bir IF eşiği değil. Küçük bir kategoride Q1 olmak ile dev bir kategoride Q1 olmak farklı şeylerdir.
JCR quartile mi, Scopus quartile mı?
İki ayrı sistem var ve karıştırılır:
- JCR quartile — Journal Citation Reports, Impact Factor'e dayanır (Web of Science / Clarivate).
- Scopus quartile — CiteScore ve SJR'a dayanır (Scopus / Elsevier).
Aynı dergi, farklı veritabanı ve kategoriler nedeniyle JCR'de Q2, Scopus'ta Q1 olabilir. (İki metriğin farkı için ayrı yazıya bak.) Hangisinin geçerli olduğunu başvuracağın kurumun kriterinden doğrula.
Bir dergi neden birden çok quartile alır?
Çünkü dergi birden fazla konu kategorisinde listelenebilir. Bir dergi "Ekonomi"de Q1, "İşletme"de Q2 olabilir. Bu nedenle "Q1 dergi" derken hangi kategoride Q1 olduğunu belirtmek gerekir; en yüksek quartile'ı seçip sunmak yaygın ama hangi kategoriden geldiğini gizlemek yanıltıcıdır.
Nereye göndermeli?
Quartile önemlidir ama tek ölçüt değildir — üstelik bir dergi metriğidir; araştırmacı düzeyindeki etki için h-index gibi ayrı göstergelere bakılır. Doğru hedef üç şeyin kesişimidir:
- Kapsam uyumu — Q1 olsa bile kapsamına uymayan dergi desk reject verir.
- Kabul şansı — en yüksek quartile her zaman en akıllı hedef değildir; gerçekçi ol.
- Kategori ve kriter — kurumunun saydığı sistem (JCR/Scopus) ve kategori.
Doğru dergiyi seçerken quartile'ı bu bütünün parçası olarak kullan. Onlarca derginin hangi kategoride hangi quartile'da olduğunu tek tek bulmak zahmetlidir; Peerfect'in ücretsiz dergi öneri motoru, makalenin kapsamına uyan dergileri quartile ve indeks bilgisiyle önüne koyar — böylece sadece "Q1 mi?" değil, "benim makalem için doğru Q1 mi?" sorusunu yanıtlarsın.