Makaleni gönderdikten sonra çoğu araştırmacının yaptığı ilk şey, gönderim sistemindeki durum satırını takıntıyla yenilemektir. Ne var ki bu satır günlerce, bazen haftalarca değişmez ve "With Editor" ya da "Under Review" gibi ifadeler tam olarak ne anlama geldiğini söylemez. Bu rehber, Editorial Manager ve ScholarOne gibi sistemlerdeki yaygın durum kodlarını ve arkalarındaki gerçek aşamayı açıklar. (Önemli uyarı: aynı aşamanın adı dergiden dergiye değişir; buradaki karşılıklar en yaygın kullanımlardır, kesin tanım her derginin kendi sistemindedir.)
Durum kodları aslında bir yolculuk
Farklı isimler görsen de altta yatan süreç hemen her dergide aynı sırayı izler:
Gönderim → Editör ön taraması → Hakem değerlendirmesi → Karar
Durum satırı, makalenin bu yolculukta hangi durakta olduğunu gösterir. Sorun, sistemlerin bu durakları farklı kelimelerle etiketlemesidir.
Sık görülen durumlar ve ne anlama gelir
| Durum (yaygın varyantlar) | Hangi aşama | Ne demek |
|---|---|---|
| Submitted to Journal / Manuscript Submitted | Gönderim | Sistem makaleyi aldı; henüz kimseye atanmadı. |
| With Editor / Editor Assigned / Editor Invited | Editör ön taraması veya karar | Bir editör makaleden sorumlu; ön kontrol yapıyor ya da (süreç sonundaysa) karar veriyor. |
| Under Review / Out for Review | Hakem değerlendirmesi (ya da desk check) | İdeal olarak hakemler okuyor; ama gönderimden hemen sonra çıktıysa hâlâ ön tarama olabilir. |
| Awaiting Reviewer Assignment / Selection / Invited | Hakem atama | Editör uygun hakem arıyor veya davet etti; henüz kabul/rapor yok. |
| Awaiting Reviewer Scores | Hakem değerlendirmesi | Hakemler davetini kabul etti; raporlar bekleniyor. Genelde en uzun aşama. |
| Required Reviews Completed | Karar öncesi | Yeterli sayıda rapor geldi; editör karara yaklaşıyor. |
| Decision in Process / Awaiting Decision / Awaiting EIC Decision | Karar | Makale karar için editörde; sonuç henüz yazara bildirilmedi. |
| Minor / Major Revision | Revizyon | Karar verildi; düzeltme istendi. |
| Decision Sent / Completed | Karar bildirildi | E-postanı kontrol et — sonuç iletildi. |
Kafa karıştıran iki nokta
1. Gönderimden hemen sonra "Under Review" görünmesi peer review başladı demek değildir. Durum bir–iki gün içinde "Under Review" olduysa, makale büyük ihtimalle hâlâ editör/ofis ön taramasındadır (desk check): teknik format, kapsam ve intihal kontrolü yapılır. Buradan ya hakem atamasına geçilir ya da desk reject olur.
2. Durumun "Under Review"dan tekrar "With Editor"a dönmesi normaldir. Hakem raporları tamamlanınca makale karar için editöre döner; sistem bunu "With Editor" veya "Decision in Process" olarak gösterir. Yani süreç geriye değil, karar aşamasına ilerlemiştir — bu genellikle iyiye işarettir.
Bu durakların tümünün nasıl birbirine bağlandığını ve her aşamada editör ile hakemlerin neye baktığını görmek için peer review nasıl işler yazısına bak — durum kodları o sürecin görünen yüzüdür.
Ne zaman editöre yazmalı?
Durum uzun süre değişmiyorsa panik yapma; önce derginin ilan ettiği tipik karar süresini kontrol et. Süre beklentisi geçmeden sık sık yazmak süreci hızlandırmaz. Ancak bu sürenin belirgin biçimde üzerine çıkıldıysa (örneğin aylarca "Awaiting Reviewer Scores"), sorumlu yazar olarak kibar ve kısa bir durum sorusu (status inquiry) yazmak tamamen uygundur.
Bekleme sürecini kolaylaştırmak
Durum satırını yenilemek süreci hızlandırmaz — ama doğru dergiye, eksiksiz gönderim yapmak hem desk reject riskini azaltır hem de bu belirsiz bekleyişi kısaltır. Peerfect'in ücretsiz dergi öneri motoru, makalenin kapsamına uyan dergileri önüne koyar; gönderim öncesi kontrol listesiyle birlikte, sürecin en kontrol edebileceğin kısmına — gönderim kalitesine — odaklanmanı sağlar.
Özet: durum kodları farklı adlar taşısa da hep aynı yolculuğu anlatır. "Under Review"ı fazla erken sevinme, "With Editor"a dönüşü de kötüye yorma; derginin tipik sürelerine güven ve yalnızca gerçekten gecikme olduğunda kibarca sor.
Kaynaklar: Tracking the Progress of Your Manuscript — Enago Academy, Understanding Manuscript Status Terminologies — CW Authors, Why does the status switch to "with editor" — Editage Insights. Durum adları dergiden dergiye değişir; kesin tanım her derginin kendi gönderim sistemindedir.